TARİHÇE
İDO İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve
Ticaret A.Ş., İstanbul'un deniz ulaşımına ve trafik sorununun çözümüne
katkıda bulunmak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından
1987 yılında kurulmuştur.
İstanbul'un deniz ulaşımı, 1987 yılına kadar büyük ölçüde Türkiye Deniz
İşletmeleri Şehir Hatları İşletmesi tarafından sağlanmaktaydı. Bu tarihte
Büyükşehir Belediyesi tarafından İstanbul Ulaşım ve Ticaret A.Ş. kurularak deniz
ulaşımını sağlayan ikinci bir kuruluş ortaya çıkmıştır. Daha sonra
1988 yılında şirkette ünvan değişikliği yapılmış işletme, İDO -
İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. adını almıştır.
Etrafı denizlerle çevrili İstanbul'da deniz yolu ile yapılan yolculuklar
önemli bir ulaşım alternatifi oluşturuyor. Trafiğin gün geçtikçe biraz daha
keşmekeşe dönüştüğü İstanbul'da, 22 senelik bir geçmişe sahip olan
deniz otobüslerinden her geçen gün daha verimli bir biçimde yararlanılıyor.
İDO, artan talepler doğrultusunda, yeni hatlar açarak ve maliyetleri
daha da düşürerek İstanbullular'a daha ucuz yolculuk olanağı da
sağlamayı hedefliyor. Kapasite kullanımının her geçen gün artması,
fiyatların deniz yollarındaki diğer alternatifler seviyesine düşmesi
doğrultusundaki ümitleri güçlendiriyor. İstanbul Deniz Otobüsleri insana
hizmeti, teknoloji ile yoğurarak geleceğin aydınlık günlerine hızla ve
kararlılıkla ilerliyor.
2005 Şubat ayında; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ,Özelleştirme
Yüksek Kurulu (ÖYK) ile bir protokol yaparak, Türkiye Şehir Hatları İşletmesini
devralma iradesini ortaya koymuştur. Devralma işlemleri İstanbul
Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına İDO tarafından yürütülmüştür. Devralma
işlemiyle birlikte İstanbul’da deniz ulaşımından sorumlu tek otorite İstanbul
Büyükşehir Belediye Başkanlığı olmuş ve bu otorite de büyük ölçüde İDO’ya
devredilmiştir.
İDO’nun kuruluşundan itibaren yıllara
göre gelişimini :
- 1987 yılında 449 yolcu kapasiteli ilk iki deniz otobüsü hizmete
başlamıştır. Aynı yıl içerisinde 3 adet deniz otobüsü daha satın alınmış ve
hizmete sunulmuştur.
- 1988 yılında, 5 yeni deniz otobüsü daha satın alınmış ve gemi sayısı
10’a çıkmıştır.
- 1992 yılında, Kartal ve Kadıköy iskeleleri açılmış ve işletmeye
alınmıştır.
- 1994 yılında, iki adet Monohull tipi 155 yolcu kapasiteli deniz
otobüsü ile 10 olan deniz otobüsü adedi 12'ye çıkmıştır.
- 1996 yılında, 450 yolcu kapasiteli iki deniz otobüsü ile
birlikte deniz otobüslerinin sayısı 14'e çıkmıştır.
- 1997 yılında, 350 kişilik 3 deniz otobüsü , 450 yolcu
ve 94 araç kapasiteli 2 adet hızlı feribot ve yine ilk defa Türkiye Gemi
Sanayi Pendik Tersanesi'nde imal edilen 400 kişilik 1 deniz otobüsü
ile filodaki gemi sayısı 20'ye yükselmiştir. Bu yıl içinde Yalova -
Yenikapı hattı açılmış ve İstanbul’da ilk defa hızlı feribot
hizmeti başlatılmıştır.
- 1998 yılında, 800 yolcu ve 200 araç kapasiteli 2 adet
hızlı feribot inşa ettirilmiştir. Bu yıl içinde yerli imalat olarak
Temel Reis II adlı gemi Pendik Tersanesi’nde yapılan ikinci deniz otobüsü
olarak faaliyete geçmiştir.
- 2000 yılında, Türkiye Gemi Sanayi AŞ Pendik Tersanesine 2 adet 400
yolcu kapasiteli deniz otobüsü inşa ettirilmiştir (Barbaros Hayrettin Paşa,
Sokullu Mehmet Paşa).
- 2003 yılında, İDO hızlı feribot ve deniz otobüsleri dış
hatlarda ( biletli hatlar) online rezervasyon ve satış sistemine
geçilmiş ve kredi kartıyla bilet satış hizmeti başlatılmıştır.
- 2004 yılında, 588 yolcu ve 112 araç kapasiteli adet hızlı
feribot satın alınarak Pendik - Yalova hattında sefere
konulmuştur.
- 2005 yılı içinde 155 yolcu kapasiteli 2 adet monohull deniz otobüsü İzmit
Belediyesi'ne devredilmiştir.
- 2005 Mart ayında, TDİ 'ye bağlı Şehirhatlarının yönetimi ; vapur ve
iskeleler ile birlikte İstanbul Deniz Otobüsleri'ne
devredilmiştir.
- 2007 Mart ayında Singapur'da inşa edilen 2 yeni deniz otobüsü İDO filosuna
katılmıştır.
- 17 Nisan 2007 'de, Austal tarafından inşa edilen 225 araç ve 1200
yolcu kapasiteli Osman Gazi - 1 Hızlı Feribotu İDO filosuna
katılmıştır.
- 2007 Mayıs ayında Singapur'da inşa edilen 3. deniz otobüsü İDO filosuna
katılmıştır.
- 2007 Temmuz ayında Singapur'da inşa edilen 4. ve 5. deniz otobüsleri İDO
filosuna katılmıştır.
- 16 Ağustos 2007'de, Austal tarafından inşa edilen ve Osman Gazi
-1 feribotunun ikizi olan Orhan Gazi - 1 feribotu İDO filosuna
katılmıştır.
- 11 Aralık 2007 'de, Türk mühendisleri ve işçilerinin emeğiyle, bir Türk
tersanesinde inşa edilen Suhulet araba vapuru İDO filosuna katıldı.
- 2008 Mart ayında, Suhulet'in kardeş gemisi Sahilbent, İDO filosuna
katıldı.
- 20 Haziran 2008 'de , Sultan Ahmet araba vapuru törenle hizmete
alındı.
- 4 Eylül 2008 'de, Sadabat araba vapuru hizmete girdi.
- 2008 Kasım ayında, DAMEN tarafından Çin'de inşa edilen Double-Ended tipi
Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman hızlı feribotları İDO
filosuna katıldı.
- 2008 Aralık ayında, İstanbullular'ın seçtiği Model 4 vapurlarından ilki
olan Fatih vapuru hizmete alınmıştır.
- 2009 Mart ayında, Model 4 vapurlarından ikincisi olan Kadıköy vapuru
hizmete girmiştir.
- 2009 Mayıs ayında, Model 4 vapurlarından üçüncüsü olan Beyoğlu vapuru
hizmete girmiştir.
- 2009 Ekim ayında, Model 4 vapurlarından dördüncü ve beşincisi olan
Beykoz ve Sarıyer hizmete
girmiştir.
- 5 Aralık 2009'da, yeni Haliç vapurları hizmete alındı.
İDO filosu; Toplam 33 hatta, 25 Deniz Otobüsü, 10 Hızlı
Feribot, 17 Araba Vapuru , ve 36 Şehirhatları Yolcu Vapuru ile 82 noktaya hizmet
götürmektedir.
İDO filosunda, yan hizmet gemileri ile birlikte,
toplam 105 gemi bulunmaktadır.